Натхнення творчага жыццёвая крыніца...

  • Аляксандр ХАХЛОЎ, Кіравец 92/2018 от 04 декабря 2018 Скачать номер 04 декабря 2018 11:12 Культура Беларуская

    Днямі 70-гадовы юбілей адзначыў былы дырэктар Жыліцкай дзіцячай школы мастацтваў Уладзімір Татарынаў. Ёсць што ўспомніць, асэнсаваць, ёсць чым быць задаволеным. Уладзімір Рыгоравіч на працягу 40 год узначальваў названую ўстанову адукацыі. Адным з першых у Беларусі стварыў дзіцячы ўзорны хор, паралельна — акадэмічны хор выкладчыкаў і навучэнцаў Жыліцкага саўгаса-тэхнікума. Абодва калектывы станавіліся лаўрэатамі і дыпламантамі прэстыжных конкурсаў і фестываляў. Але нельга спыняцца на дасягнутым — так лічыць юбіляр…

    Кіраўшчына па праву можа ганарыцца многімі сваімі людзь­мі, якія пакінулі яркі след у самых розных сферах дзейнасці, праслаўлялі наш край. І гэта не толькі карэнныя выхадцы з раёна, але і тыя, хто ў свой час прыехаў сюды працаваць і для каго Кіраўшчына стала другой радзімай назаўсёды. Адзін з такой кагорты — Уладзімір Татарынаў, якога цяпер па праву можна называць карэнным жылічанінам, бо за 46 гадоў тутэйшага жыцця ён глыбока пусціў у Жылічах і сямейныя, і прафесійныя карані.

    …Мы сустрэліся з Ула­дзімірам Рыгоравічам каля яго новага “захаплення” (аб усіх іншых — крыху пазней), нават, так сказаць, новага дзецішча. Ёсць чарговая мара: адкрыць у Жылічах утульнае кафэ — з сучасным інтэр’ерам, смачнай кухняй, каб у аграгарадку можна было адпачыць людзям рознага ўзросту і пакаштаваць страў на любы густ. Вось тут на яго ўзвядзенні і праводзіць штодня герой гэтых радкоў. І зусім не скажаш, што гэтаму чалавеку нядаўна “стукнула” 70 — такі ж бадзёры, жвавы, стройны, энергічны, поўны жыццёвага аптымізму і задум, якім быў, калі маладым спецыялістам прыехаў працаваць у Жылічы. Толькі хіба што галаву “пасерабрыла”…

    Аднак галоўным захапленнем Уладзіміра Рыгоравіча, якое накрэпка звязалася з жыццёвым, прафесійным шляхам, была і застаецца музыка, яе чароўны свет. І менавіта ў музычнай, культурнай і педагагічнай дзейнасці ён праявіў сябе за 40 год працы на жыліцкай зямлі.

    Сям’я Татарынавых пражывала ў Оршы. Музычны слых у Валодзі выявіўся з дзяцінства. Хаця ні маці, ні баць­ка не былі музыкантамі, не ва-

    ло­далі музычнай граматай. Праўда, Рыгор Сцяпанавіч, які быў родам з Луганшчыны, ведаў шмат народных песень, спяваў. Але сам быў сур’ёзным спартсменам, выкладаў у школе фізічную культуру, меў званне заслужанага настаўніка Беларусі. І быў, як кажуць, фанатам сваёй справы, вялікім

    аптымістам. Вось гэты жыццёвы аптымізм, разам з любоўю да спорту перадаліся і Ула­дзіміру — як адна з асноўных рысаў характару і здаровага вобразу жыцця. А яшчэ бацька быў у свой час вядомым у Беларусі футбольным варатаром. Па роду дзейнасці часта выязджаў з камандай у розныя гарады Савецкага Саюза і прывозіў адтуль шмат грампласцінак з запісамі песень. Іх з чарговай паездкі бацькі вельмі чакаў Валодзя, а потым з захапленнем слухаў і падпяваў. Так пачаўся шлях у музыку.

    Дарога крыху пазней прывяла ў Магілёўскае музычнае вучылішча, якое Уладзімір паспяхова скончыў у 1972 годзе. Праўда, да заканчэння была і армейскай загартоўка. І тут варта прыгадаць цікавы факт з біяграфіі. Служыць давялося ва Уруччы пад Мінскам у ваенным ансамблі “Алыя пагоны”. Праходзілі тут службу многія музыканты, шмат хто з якіх станавіўся потым і вядомым. Дык вось Татарынаў трапіў менавіта ў тую роту, у якой за паўтара года да яго служыў Уладзімір Мулявін…

    У Татарынава, які выдатна вучыўся ў музвучылішчы, было права выбару пры размеркавані: працаваць выкладчыкам у Магілёўскім дзяржпедінстытуце або застацца ў Доме піянераў кіраўніком аркестра баянаў, дзе ён без адрыву ад вучобы на 3-м курсе ўжо меў пэўны вопыт работы. Але, праявіўшы камсамольскі запал, Уладзімір вырашыў пае­хаць туды, куды накі­руюць. Прапанавалі Кіраўскі раён. Тут на выбар аказалася два месцы: або Любонічы, дзе музычную школу трэба было адкрываць, або Жылічы, дзе школа працавала толькі адзін год. У Жылічах, як успамінае Уладзімір Рыгоравіч, па прыездзе спыніўся каля знакамітага палаца Булгака, і сэрца замёрла: усё тут дыхала старажытнай культурай, гісторыяй. І выбар быў відавочным. Так пачаўся 40-гадовы дырэктарскі шлях Уладзіміра Татарынава.

    Умовы для працы былі, мякка кажучы, не з лепшых: усяго 2 класы займаліся ў старым будынку. Гэта была на той час вячэрняя музычная школа. Ужо пазней яна ператварылася ў дзіцячую школу мастацтваў. А пакуль даводзілася і самому дырэктару прымяняць якіясь будаўнічыя навыкі, раманта­ваць памяшканні.

    Творчых задум, энтузіязму маладому амбіцыёзнаму музыканту і педагогу было не займаць. Але патрэбны былі побач творчыя аднадумцы, з якімі можна было б увасобіць планы ў жыццё. І першым такім аднадумцам стала будучая жонка. З Людмілай Мацвееўнай, якая на той момант працавала ў Кіраўскай школе мастацтваў, пазнаёміўся на адной з нарад у Бабруйску. Дзяўчына адразу ж пакарыла сэрца не толькі знешнімі дадзенымі, але і адукаванасцю, сціпласцю, тактоўнасцю. А неўзабаве маладыя ажаніліся і, забягаючы наперад, адзначу, што і ў прафесійнай дзейнасці былі ўвесь час побач, і па жыцці ідуць разам у згодзе і глыбокай павазе. Дарэчы, разам і вышэйшую адукацыю атрымлівалі без адрыву ад вытворчасці ў Мінскім дзяржпедінстытуце імя Леніна.

    А затым школу мастацтваў папаўнялі ўсё новыя высока­кваліфікаваныя выкладчыкі, якія захаплялі дзяцей мастац­твам. З цеплынёй Уладзімір Рыгоравіч успамінае тых, з кім творча працаваў. У іх ліку Міхаіл Забелаў, Інэса Грудзіна, Галіна Пракапенка, Наталля Лямцава, Вольга Сімановіч, Кацярына Кісялёва і многія іншыя. Некаторыя самі ў свой час пачыналі першыя крокі ў музыцы менавіта ў Жылічах, іншых дырэктар выбіраў у спецыялізаваных установах з ліку лепшых навучэнцаў і запрашаў на працу ў Жылічы.

    Разам калектыў Жыліцкай школы мастацтваў шліфаваў уменні юных музыкантаў, якія ўсё больш папаўнялі класы. Ідэя стварыць дзіцячы хор у Татарынава ўзнікла літаральна на першых жа кроках працы. І з 1974 года пачаліся першыя выступленні юных харавікоў. Кіраваў хорам, зразумела ж, Ула­дзімір Татарынаў, яго жонка была канцэртмайстрам. І вось праз 8 гадоў, у 1982-м, дзіцячаму хору Жыліцкай школы мастацтваў прысвойваюць высокае званне ўзорнага. Калектыў з поспехам выступае на самых розных канцэртных пляцоўках не толькі раёна, але і вобласці, рэспублікі і нават за яе межамі. З аглядаў-конкурсаў і фестываляў, як правіла, прывозіліся шматлікія дыпломы пераможцаў і прызёраў. Адно з найвышэйшых дасягненняў — званне лаўрэата Рэс­публіканскага агляду сама­дзейнай мастацкай творчасці школьнікаў у 1979 годзе. А яшчэ асабліва адметным для хора, пэўна, стала выступленне на І-м фестывалі харавога мастац­тва ў Мінску ў 2000 годзе, дзе дзіцячы хор з Жыліч заваяваў Дыплом 3-й ступені сярод навучальных устаноў. Высокую ацэнку калектыву даў тады знакаміты савецкі беларускі дзеяч культуры, харавы дырыжор, народны артыст СССР Віктар Роўда. “Я і не ведаў, што такі ўзровень можа быць на сяле!..” — гэтыя словы мэтра назаўсёды засталіся ў памяці Уладзіміра Рыгоравіча.

    Але поспех мелі не толькі дзеці з Жыліцкай школы мастацтваў. Музычнай творчасцю было ахоплена і шмат дарослых. Паралельна быў створаны акадэмічны хор выкладчыкаў і навучэнцаў Жыліцкага саўгаса-тэхнікума, у які ўваходзілі таксама і рабочыя мясцовай гаспадаркі, усяго — каля 60 чалавек! Выступаў калектыў пад аркестр народных інструментаў. Прычым Татарынаў шмат эксперыментаваў: былі салісты, дуэты, трыо, мужчынскі ансамбль. З ліку найбольш актыўных самадзейных артыстаў Уладзімір Рыгоравіч успамінае Анатоля Ванзіндо, Сяргея Лапянка, Анатоля Пенязя, Ганну Фігурэнка, Васіля Міхалёнка, Уладзіміра Стальмашка. Дарэчы, сын апошняга з названых Алег Стальмашок зараз узначальвае ўпраўленне культуры Магілёўскага аблвыканкама. І, безумоўна,

    удзельнічала ў хоры шмат іншых таленавітых выканаўцаў і музыкантаў.

    Сама па сабе дзейнасць хору, зразумела, патрабуе значных фінансавых затрат. А тут яшчэ і два… Касцюмы, музычныя інструменты, арганізацыя паездак і шмат чаго іншага. І як тут не абысціся без спонсараў? Такім чалавекам у Жылічах для школы мастацтваў стаў у свой час былы дырэктар Жыліцкага саўгаса-тэхнікума Валянцін Адамавіч Герасімовіч, якому герой гэтых радкоў бязмежна ўдзячны. Працуючы і жывучы на сваёй малой радзіме, Валянцін Адамавіч вельмі клапаціўся пра яе і сваіх землякоў, дапамагаў ім. Не выключэннем былі і дзеці. Гэта з дапамогай тагачаснага кіраўніцтва саўгаса-тэхнікума ў асноўным і была створана тая трывалая матэрыяльная база школы мастацтваў: пашыты арыгінальныя касцюмы, закуплены музычныя інструменты, а аркестр баянаў, якім кіраваў Міхаіл Забелаў, быў адзіны ў сваім родзе не толькі ў нашым раёне.

    Дарэчы, шмат каму з навучэнцаў Жыліцкая школа мастацтваў дала пуцёўку ў жыццё. Многія сталі самі выкладчыкамі, а хтосьці дабіўся высокіх дасягненняў рэспубліканскага і нават міжнароднага маштабу. Тут можна ў якасці прыкладаў прыгадаць Веру Каштальян, кандыдата мастацтвазнаўства. Трое сыноў названага вышэй Міхаіла Забелава — прафесійныя музыканты, працуюць на міжнародным узроўні.

    Дзеці Уладзіміра Рыгоравіча і Людмілы Мацвееўны ў жыцці таксама дабіліся высот. Сын Алег, праўда, хоць і прайшоў праз музычную школу, знайшоў сябе ў медыцыне. Прычым “з адзнакай” скончыў і медвучылішча ў Оршы, і Мінскі медуніверсітэт. А вось дачка Ксенія звязала жыццё з музыкай, прычым на прафесійнай аснове. Пасля Магілёўскага музычнага вучылішча, на “выдатна” скончыла ўніверсітэт культуры і мастацтва ў Санкт-Пецярбургу па класу ака­дэмічнага вакалу. Была выкладчыкам, працавала ў Тэатры музычнай камедыі, салісткай шоў-балета “Прэм’ер”. А цяпер яе захапіла песенная твор­часць. У нашай зямлячкі зараз заказваюць песні знакамітыя расійскія выканаўцы. Як вам імёны — Таццяна Буланава ці Рыгор Лепс?..

    Уладзімір Татарынаў сёння, як, дарэчы, і раней, не лічыць уласныя гады. І на месцы ся­дзець не прывык. Калі чалавек у душы малады, то і пройдзены шлях не стварае цяжкасцей. “Галоўнае, што я любіў заўсёды, — кажа юбіляр, — працаваць з людзьмі. А калі ты адчуваеш, што патрэбны ім, то ёсць і сэнс у жыцці!..”.

    Аляксандр ХАХЛОЎ.

    Фота аўтара і з сямейнага архіву У.Р.Татарынава.

    Теги: 
    • {Нет тегов}