Дзе патрабуюць крышталёва «чыстую» біяграфію і выдатную фізічную падрыхтоўку, хто працуе з раніцы да поўначы, і ці праўда, што грошы не пахнуць, высвятлялі карэспандэнты «Чырвонкі. Чырвонай змены». Яны сустрэліся з інкасатарамі аднаго са сталічных філіялаў ААБ «Беларусбанк».
Наша Каця прымерала бронекамізэльку…
Выдатнае здароўе і армія за плячыма
Артур Эксузьян працуе ў Беларусбанку ўжо 8 гадоў, зараз ён старшы інкасатар. Кажа, гэта толькі звонку ўсё бачыцца так, як у кіно, а на справе выглядае інакш.
— Навічкі праходзяць строгі адбор. Кандыдаты павінны прадэманстраваць добрую фізічную падрыхтоўку, здаць цэлы спіс нарматываў. Будучыя супрацоўнікі праходзяць таксама спецыяльныя тэсты, распрацаваныя псіхолагам, — тлумачыць Артур.
Акрамя гэтага, кожнага кандыдата правяраюць на прадмет судзімасці ў мінулым. Яшчэ адна ўмова — служба ў арміі. Апошняй інстанцыяй для будучага спецыяліста з’яўляецца стажыроўка. Навічок каля трох месяцаў ездзіць на інкасацыю з дзейнымі супрацоўнікамі. І толькі пасля здае залік камісіі.
Ігар Сакалоўскі, кіроўца машыны, у мінулым прафесійны спартсмен. Мужчына іграў за зборную Беларусі па гандболе. У скарбонцы інкасатара спартыўных узнагарод столькі, што ўсе і не пералічыць. Але сам ён лічыць, што ганарыцца трэба тым, як да цябе ставяцца твая сям’я і калегі. Дарэчы, пра апошніх. У рабоце інкасатараў вельмі важную ролю адыгрывае так званы камандны дух: зладжанасць у працы, давер адзін да аднаго.
— Не падумайце, што мы, як маленькія дзеці, выбіраем, з кім я хачу «сябраваць», а з кім не сяду ў адну машыну, — кажа Ігар. — Псіхолаг заўсёды ўлічвае тэмперамент і характар кожнага супрацоўніка, і, калі трэба, прапаноўвае свой варыянт складу брыгады.
Дыпломаў аб вышэйшай адукацыі тут не патрабуюць, але, па словах інкасатараў, юрыстаў і эканамістаў сярод іх хапае. Ёсць тут і самыя сапраўдныя дынастыі супрацоўнікаў: бацькі, сыны, унукі. Інкасатары жартуюць, што амаль кожны малады спецыяліст знаходзіць тут сабе другую палавінку. Артур са сваёй будучай жонкай, напрыклад, таксама пазнаёміўся ў банку. Яго другая палавінка працуе ў бухгалтэрыі.
…патрэніравалася выхопліваць з кабуры табельную зброю…
Даставіць у цэласці і захаванасці
Ліцэнзія на інкасацыю ў краіне ёсць у васьмі банкаў. Прынцыпы працы інкасатараў усюды зводзяцца да аднаго — даставіць у цэласці і захаванасці грошы з аднаго пункта прызначэння ў іншы.
— Наш працоўны дзень пачынаецца з інструктажу. Ніводзін спецыяліст не выйдзе да машыны, пакуль не атрымае маршрутны ліст, не даведаецца ўсе апошнія «навіны банка» і не распішацца ў неабходных дакументах, — гаворыць Сяргей Смірноў, старшы інкасатар.
Звычайна ў брыгаду ўваходзяць тры-чатыры інкасатары. Чым больш патэнцыяльна небяспечная і людная тэрыторыя (напрыклад, вакзал або гандлёвы цэнтр), тым больш спецыялістаў патрэбна. Тады да інкасатараў і кіроўцы далучаецца ахоўнік. Працуюць брыгады па зменах: адны з раніцы і да дзевяці гадзін вечара, другія — з абеду і да поўначы.
— Кожны з нас выязджае на маршрут у бронекамізэльцы, з рацыяй і зброяй, — расказвае Артур. — Карыстацца апошняй можна толькі па інструкцыі: у выпадках відавочнага нападу на супрацоўнікаў з мэтай рабавання і пры пагрозе жыццю інкасатараў. Страляць на паражэнне без папярэджання забаронена. Мы ніколі не выкарыстоўваем пісталет або аўтамат у месцах масавага збору людзей.
Вага пісталета Макарава з зараджанымі абоймамі — амаль кілаграм, плюс аўтамат Калашнікава — тры, бронекамізэлька — пяць. Вось і атрымліваецца, што агульная вага амуніцыі інкасатара каля 10 кілаграмаў. Артур узгадаў, што гадоў сем таму адны толькі бронекамізэлькі важылі каля васьмі кілаграмаў.
— А як павінен паводзіць сябе інкасатар, калі да яго на вуліцы падыходзіць незнаёмец і пытаецца, напрыклад, як прайсці на тую ці іншую вуліцу або просіць цыгарэту? — пытаюся я.
— Мы не маем права ні з кім размаўляць пры перамяшчэнні з торбай з грашыма, адхіляцца ад строга вызначанага маршруту. Нават з міліцыяй кіроўца мае стасункі толькі праз перагаворную прыладу. Таму па цыгарэты лепш да нас не звяртацца — не дапаможам, — адказвае Сяргей.
Размаўляць падчас працы па мабільным тэлефоне інкасатарам нельга. Яго яны пакідаюць на базе.
— Жонка, зразумела, спачатку хвалявалася, калі трубку не браў, але з часам звыклася, — дадае Артур.
…і прыводзіць яе ў баявы стан.
Праца не для жаночых рук
— Не бачу ў вашым калектыве жанчын. Лічыце, што не справяцца з працай? — пытаюся ў сваіх суразмоўцаў.
— Справа не ў гэтым. Упэўнены, што ёсць жанчыны, якія выканаюць любую задачу на ўсе сто працэнтаў! — гаворыць Артур. — Тут трэба ўлічваць іншае. Інкасатар за змену цягае каля 50 мяшкоў і торбаў вагой ад 20 кілаграмаў. І несці іх прыходзіцца з машыны ў падвал або на другі-трэці паверх. Ці патрэбна жанчыне такая праца?
Цікава, што інкасацыйныя мяхі для грошай робяцца з вельмі трывалага брызенту, які практычна не гарыць і не прамакае. Аднак у гэтай надзейнасці ёсць і істотны мінус. Пры поўнай загрузцы мяшка яго вага дасягае 50 кілаграмаў, торбы — да 20-25.
Акрамя таго, ёсць яшчэ ёмістасць для захоўвання і перавозкі грошай — спецыяльныя касеты. Яны выкарыстоўваюцца пры абслугоўванні банкамата. Стан адсочваецца аператарамі, і калі выяўляецца, што ў якім-небудзь з іх заканчваюцца наяўныя грошы альбо ўзнікае нейкая тэхнічная няспраўнасць, — туды накіроўваецца брыгада інкасатараў і аператар. Ні першы, ні другі ў адзіночку адкрыць банкамат не могуць. Як жартуюць самі спецыялісты, гэта самая неразлучная «пара банка».
— Ці часта людзі незадаволеныя тым, што машыны інкасацыі ствараюць нязручнасці, стоячы на тратуарах або каля самых дзвярэй гандлёвых цэнтраў? — цікаўлюся я ў Ігара Сакалоўскага.
— Транспарт, які абслугоўвае аб’екты гандлю, мае права заязджаць на тратуар. Таксама спецтранспарту дазволена рухацца альбо стаяць там, дзе знакамі гэта забаронена. Акрамя гэтага, мы выконваем унутраную інструкцыю, згодна з якой машына павінна стаць як мага бліжэй да банка, крамы. Нельга несці грошы ў руках праз увесь горад!
Транспарт інкасатараў максімальна прыстасаваны для бяспечнай перавозкі грошай. Вокны не адчыняюцца, люк — толькі ў выпадку эвакуацыі. Машына важыць больш за тры тоны.
Спецыялісты банка кажуць, што праца інкасатара цяжкая больш эмацыйна, чым фізічна. Ім кожны дзень прыходзіцца насіць зброю і адказваць за вялікія сумы. А гэта асаблівая адказнасць. На мяхі грошай інкасатары глядзяць без якой-небудзь «цягі». (Маўляў, сантэхнікі ж не моляцца і не любуюцца на развадныя ключы!) На пытанне, ці пахнуць грошы, мужчыны, смеючыся, адказваюць, што адчуць можна толькі водар паперы і фарбы.
Фота Сяргея НІКАНОВІЧА
Комментарии (0)